Kilka faktów europejskiego inwalidztwa

grafikaPojęcie inwalidztwa (z języka łacińskiego invalidus –  bezsilny, chory, słaby), choć znane i  stosowane już w starożytności, nie doczekało się swojego definicyjnego rozwinięcia przez Unię Europejską. Jest to równoznaczne z  brakiem standardów jednolitego sposobu określania osób niepełnosprawnych przez tę międzynarodową organizację, a pociąga za sobą konieczność używania przez każdy kraj członkowski własnej klasyfikacji. Takie zjawisko ma oczywiste plusy, łatwiej jest bowiem dostosować metodę pojmowania niepełnosprawności do potrzeb tych osób oraz celów państwa, np. rehabilitacji zawodowej, czy zatrudnienia. Często stosowana jest ogólna definicja polecająca za osobę niepełnosprawną uznać człowieka, który z powodu urazu, choroby lub wady wrodzonej ma poważne trudności albo  nie jest w stanie wykonywać czynności, jakie osoba w tym samym wieku jest zdolna wykonywać.

Liczne źródła informacji nie dają zapomnieć o fakcie podejmowania przez Unię Europejską polityki społecznej, która ma za zadanie wyrównywanie słabszych ekonomicznie grup ludności państw członkowskich. Co z tak postawionego zadania naprawdę wynika? Spośród 14 inicjatyw wspólnotowych finansowanych przez Europejski Fundusz Socjalny, jedna (HORIZON) przeznaczona była dla osób niepełnosprawnych. Z jej środków pokryto koszty związane z podnoszeniem kwalifikacji i wykształcenia, organizacji konferencji i seminariów oraz wypłacono zapomogi finansowe. W latach 1994 – 1999 budżet tej inicjatywy wyniósł ok. 500 milionów euro, co pozwoliło na zrealizowanie blisko 1200 projektów. Obecnie, po przekształceniu się w inicjatywę o nazwie EQUAL, finansuje wszelkie projekty na rzecz osób niepełnosprawnych w zakresie poprawy szans edukacyjnych i zatrudnienia.

Choć zarówno w sferze deklaracji, jak i realizacji Unia Europejska dokłada usilnych starań, by osoby niepełnosprawne otoczone były najlepszą opieką, to jak sama zauważa dotychczasowe funkcjonowanie takiego systemu społecznego zabezpieczenia wciąż pokazuje, że należy przywiązać jeszcze większą wagę do socjalnego wymiaru integracji. Tym bardziej, że konkretne, zwykle bardzo różnorodne działania w zakresie polityki społecznej podejmowane mogą być tylko w poszczególnych krajach, a Unia natomiast zajmuje się jedynie ujednoliceniem standardów tak rozumianej polityki. Dlatego właśnie należy przyjrzeć się sytuacji wybranych państw.

Szczególnie przydatny okazuje się w tym względzie raport przygotowany dla Academic Network of European Disability Experts (ANED) przez Wim van Oorschot’a. Stanowi on zbiorcze badania statystyczne dotyczące problemu niepełnosprawności w krajach europejskich. Wynika z niego, ż procent takich osób w latach 2005-2007 był na mniej więcej stałym poziomie i wynosił 32 %. W analizie uwzględnia się jednak grupę wiekową 15 plus. Państwami, gdzie procent niepełnosprawnych osób był najmniejszy są Malta, Rumina, Islandia. Natomiast najwyższy udział niepełnosprawnych w ogóle społeczeństwa odnotowany został w Finlandii, Estonii, na Węgrzech i Szwecji. Polska to przykład państwa o wysokim odsetku odczuwającym długotrwałe problemy ze zdrowiem wśród osób starszych i niskim wśród osób młodych. W większości krajach udział osób niepełnosprawnych spada wraz ze wzrostem dochodu. Wyjątek od tej reguły stanowi Polska. Wśród osób niepełnosprawnych wykształcenie wyższe posiada 3,5% natomiast wśród osób pełnosprawnych odsetek ten wynosi 7,7%. Wyniki okazują się o tyle ciekawe, że relatywnie do całego społeczeństwa sytuacja majątkowa osób niepełnosprawnych wydaje się być korzystniejsza niż sytuacja takich osób np. w Niemczech. Chociaż przy wysunięciu takiego wniosku poczynić należy zastrzeżenie, że poziom dochodów w społeczeństwie niemieckim jest znacznie wyższy niż w Polsce.

Różnorodność kulturowa społeczeństw europejskich oraz różne kryteria podziałów społecznych  stosowane w polityce ich krajów uniemożliwiają dokonanie porównania dającego klarowne rezultaty. Unia Europejska jest odpowiedzialna za mechanizm wyznaczania wytycznych i ujednolicania rozwiązań. Dzięki temu sytuacja osób niepełnosprawnych w państwach członkowskich ulega stałej poprawie.

Katarzyna Franczuk

Bibliografia:

  1. Balcerzak-Paradowska B., Sytuacja osób niepełnosprawnych w Polsce, Raport Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych,  Warszawa 2002.
  2. Ulman P., Problem niepełnosprawności w krajach UE, Katedra Statystyki Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie.
  3. http://www.cie.gov.pl/HLP/files.nsf/0/CE2185654AABA27DC1256E7B0048622E/$file/inf11.pdf
Advertisements
Galeria | Ten wpis został opublikowany w kategorii Uncategorized. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s